دایلاین (Dieline) نقشه‌ی بازشده‌ی یک جعبه یا کارتن است؛ شکلی که با باز کردن جعبه و خواباندن آن روی یک سطح صاف به دست می‌آید. این نقشه نشان می‌دهد ورق کجا بریده می‌شود، کجا تا می‌خورد و کجا چسب می‌گیرد. چاپخانه از روی آن قالب برش می‌سازد و طراح گرافیک از روی آن می‌فهمد هر قسمت از طرح روی کدام وجه جعبه می‌نشیند.
خطوط اصلی یک دایلاین
رنگ و شکل خطوط قراردادی است و در دایلاین چاپخانه‌ها ممکن است فرق کند. راهنمای (Legend) کنار نقشه را بخوانید. معمولاً این خطوط را می‌بینید:
- خط برش (Cut): خط پیوسته‌ای که قالب از روی آن ورق را می‌برد. لبه‌ی بیرونی جعبه و برش‌های داخلی از همین خط ساخته می‌شود.
- خط تا (Crease): معمولاً خط‌چین است. قالب روی این خط فشار می‌دهد تا مقوا تمیز تا بخورد، ولی آن را نمی‌برد.
- خط سوراخ (Perforation): برای جاهایی که باید راحت جدا شوند، مثل زبانه‌ی بازکردن.
- بلید (Bleed): بخشی از رنگ یا تصویر که از خط برش بیرون می‌زند. اگر برش کمی جابه‌جا شود، لبه‌ی سفید دیده نمی‌شود.
- حاشیه‌ی امن (Safe zone): فاصله‌ی داخلی از لبه‌ها. متن و لوگو نباید از آن بیرون بزنند تا در برش یا تا نیفتند.
اجزای یک جعبه‌ی ساده
- وجه‌ها: جلو، پشت و کناره‌ها. گرافیک اصلی روی این‌ها قرار می‌گیرد.
- زبانه‌ی چسب (Glue flap): نواری باریک که جعبه را به شکل لوله‌ی چهارگوش می‌بندد. محل چسب معمولاً باید بدون لاک و روکش بماند.
- زبانه‌ی درب (Tuck flap): زبانه‌ای که داخل جعبه فرو می‌رود و درب را می‌بندد.
- زبانه‌های کناری (Dust flap): زبانه‌های کوچک کنار درب و کف که گوشه‌ها را می‌بندند و مانع ورود گرد و خاک می‌شوند.
- کف: می‌تواند زبانه‌ای باشد یا به شکل قفل‌شونده ساخته شود.
چند ساختار رایج
این فهرست همه‌ی ساختارها نیست، ولی بیشتر جعبه‌هایی را که می‌بینید پوشش می‌دهد:
- جعبه‌ی تاشوی زبانه‌ای: درب و کف هر دو با زبانه بسته می‌شوند. در نوع معکوس، درب و کف جهت مخالف هم دارند.
- کف قفل‌شونده: کف با باز کردن جعبه خودبه‌خود قفل می‌شود و برای محصولات سنگین‌تر مناسب‌تر است.
- جعبه‌ی غلافی (Sleeve): پوششی که دور یک سینی یا محصول می‌کشند.
- سینی و درب جدا: معمولاً برای جعبه‌ی هدیه و محصولات ظریف.
- جعبه‌ی پستی (Mailer): کارتن موج‌دار برش‌خورده که بدون چسب بسته می‌شود و برای ارسال استفاده می‌شود.
اندازه‌ی دایلاین چطور تعیین می‌شود؟
اندازه‌ی محصول فقط نقطه‌ی شروع است. سه چیز دیگر هم روی نقشه اثر می‌گذارد:
- فضای خالی دور محصول: محصول باید راحت جا بیفتد ولی در جعبه لق نزند. مقدار آن به جنس و حساسیت محصول بستگی دارد.
- ابعاد داخلی یا خارجی: از اول مشخص کنید اندازه‌ها را روی داخل جعبه حساب می‌کنید یا بیرون آن. ضخامت مقوا این دو را از هم جدا می‌کند.
- نوع و ضخامت مقوا: مقوای ضخیم‌تر در تا خوردن فضا می‌گیرد. کارتن موج‌دار سه‌لایه یا پنج‌لایه از جعبه‌ی مقوایی نازک ضخیم‌تر است. جهت الیاف مقوا هم روی تا شدن و استحکام اثر دارد و چاپخانه اغلب آن را مشخص می‌کند.
اشتباه‌های رایج
- شروع گرافیک پیش از نهایی‌شدن دایلاین. اگر اندازه تغییر کند، همه‌ی چیدمان باید دوباره ساخته شود.
- استفاده از دایلاین چاپخانه‌ی دیگر بدون بررسی. قالب و ماشین هر چاپخانه تفاوت‌هایی دارد.
- نگذاشتن بلید. اولین جابه‌جایی برش، لبه‌ی سفید می‌سازد.
- قرار دادن متن یا لوگو روی خط تا. متن روی تا خراب دیده می‌شود.
- چاپ یا لاک روی محل چسب. چسب روی لاک خوب نمی‌گیرد.
ترتیب درست کار
- محصول، ابعاد و جنس مقوا را مشخص کنید.
- دایلاین را آماده کنید. این کار را طراحی دایلاین و ساختار پوشش می‌دهد.
- گرافیک بسته‌بندی را روی دایلاین بچینید.
- جعبه را پیش از چاپ در موکاپ سه‌بعدی بررسی کنید.
- فایل را مطابق الزامات چاپخانه تحویل بدهید. آماده‌سازی فایل چاپ این مرحله را انجام می‌دهد.
برای مرحله‌ی آخر، چک‌لیست آماده‌سازی فایل چاپ را هم بخوانید.
اگر ابعاد و نوع محصول را دارید و می‌خواهید دایلاین آماده شود، از صفحه‌ی تماس برای مشاوره با ما صحبت کنید.